Kavun üretiminde dünya 2. , ihracatta sonuncuyuz!

12:32:39 | 2019-09-04
Oğuz Güler
Oğuz Güler      oguzguler3838@hotmail.com

Kavun üretiminde dünya ikincisi olup ihracatta ilk 20'ye giremiyorsak ve Türkiye'nin üçte biri kadar üretim yapıp 8. olan İspanya, ihracatta dünya lideri diye okuyunca bu konuda bir yazı yazmam gerektiğini düşündüm. Dünya kavun üretiminde Çin’in ardından 2. sırada yer alan Türkiye’de yılda 1 milyon 750 bin ton kavun üretiyor. Türkiye’nin 1/3'ü kadar üreterek dünya sıralamasında 8. olan İspanya, kavun ihracatında liste başı. 2016’da 445 bin ton kavun ihracından 330 milyon $ gelir elde eden İspanya, dünya kavun ihracatının %20’sini gerçekleştiriyor. Türkiye’nin yıllık kavun ihracatı ise 8.500 ton. İspanya 503 bin km2 yüz ölçümü olan ve 47 milyon nüfuslu ama tarımda her konuda bizden ileriler. İspanya tarımını mercek altına almak gerek. Bizde 2002 yılında 1 litre mazot almak için 3,5 kg kavun satan üretici, aynı mazotu almak için bugün 5,5 kg kavun satmak zorunda. Dünya üretimiz de 2. olan Türkiye’deki kavun üreticileri 20 yıl öncesine göre de ürününü dolar bazında 75 kr daha ucuza dışarı satması da üzücü. İspanya kavununu işleyerek çeşitlendirmesi ile fazladan katma değer oluşturup ihracat gelirini katlamayı iyi biliyor ama biz ise hala çok az direkt satıyoruz.

Türkiye’nin en çok kavun üretimi yapılan il Adana. 2018 yılında toplam üretimin yaklaşık %12’sinin bu kentten sağlandı. Kavun üretimin de Ankara, Antalya, Denizli, Konya ve Manisa ön sıradalar. Türkiye’de yaklaşık 750 bin dekarda kavun üretimi yapılıyor. 2018 yılında dekar başına ortalama verimin 2.400 kg olarak gerçekleşmiş. Kavun veriminin en yüksek olduğu iller 4.580 kg ile Konya, 4.565 kg ile Adana ve 4.145 kg ile Antalya gelmekte. Karpuz üretiminde olduğu gibi kavun üretiminde de ekim alanlarının azalmasına karşın üretimin arttığının görülüyor. 1961 yılında 920 bin dekar olan ekim alanı 2018 yılında 750 bin dekara inmiş. Aynı dönemde kavun üretim miktarı 1.13 milyon tondan 1.75 milyon tona çıkmış.

Dünya kavun üretimi 2017 yılında 32 milyon ton. Bu üretimin yarıdan fazlasını Çin gerçekleştiriliyor. Çin’de 2017'de 17 milyon ton kavun üretilmiş. 2017 yılında dünyada 1.2 milyon hektarlık kavun üretimi yapılmış. Dünya kavun verim ortalaması 2017 yılında dekara 2.617 kg'dır. 2017'de verimin en yüksek olduğu ülke 3.500 kg/da ile Çin, 3.200 kg/da ile İspanya, 3.100 kg/da ile Meksika. Aynı dönem Türkiye’nin dekara kavun verimi ise dünya ortalamasının altında yani 2.220 kg olmuştur. Türkiye’nin en çok kavun ihraç ettiği ülkelerin Almanya ve Romanya. Türkiye 2018 yılında 8.500 ton kavun ihracatı karşılığında 6.5 milyon $ ihracat geliri elde ederken ayını yıl ithal edilen kavun miktarı ise 1.500 ton ve en fazla kavun ithalatını İran’dan yaparken, 386 bin $ ödemişiz. Dünyada en fazla kavun ithalatı yapan ülke ise toplam kavun alımının %30’unu gerçekleştiren ABD. ABD'nin 2016 yılındaki toplam kavun ithalatı 570 bin ton ve bunun için 475 milyon $ ödemiş.

Hollanda, Fransa ve İngiltere gibi ülkeler de dünyanın önde gelen kavun ithalatçıları arasında. Ancak buna rağmen Hollanda 2016’da 140 milyon $ tutarında kavun ihracatı yapmış. Bu da dünya ihracat pazarının yaklaşık 10’da birine yakın. Dünya kavun üretiminde 7. Sırada olan ABD’nin, ihracat sıralamasında ise 5. sırada yer alması, tıpkı Hollanda gibi bu ülkenin de satın aldığı ürünleri ambalajlayıp ihraç ettiğini ortaya çıkıyor. 2000 yılındaki kavun fiyatı temel alınarak yurt içi üretici fiyat endeksine ile TUİK parasal değerleri güncelleme hesabına göre 2018 yılında kavun fiyatının 1,79 TL olması gerekirken, TUİK tarımsal fiyat istatistiklerine göre 1,05 TL’de kalmış. Kavunun 2018 yılında 1,05 TL olan değeri; 2005 yılı temel alındığında 1,28 TL, 2010 yılı baz alındığında ise 1,40 TL olmalıymış. Kavun fiyatları reel olarak düşerken, girdi fiyatlarına bakıldığında durumun tersi bir sonuç var. 2002 yılında 1 ton üre gübresi almak için 260 kg kavun satılması gerekirken, 2018 yılında 1 ton üre gübresi almak için 1.660 kg kavun satılması gerekmektedir. Aynı şekilde 1 ton DAP gübresi almak için 2002 yılında 1.255 kg kavun satılması gerekirken, 2018 yılında 2.270 kg kavun satılması gerekmektedir. Mazot açısından bakıldığında da benzer bir durum var. 1 litre mazot almak için 2002 yılında 3,5 kg kavun satılması gerekirken, 2018 yılında 5,5 kg kavun satılması gerekmektedir. Dünya satış sıralamasında sırası ile milyon $ olarak İspanya 330, 108 bin km2 yüz ölçümü olan Guatemala 250, Brezilya 150, Konya kadar olan Hollanda biraz üretse de alıp satarak 140, ABD 125, Meksika 100, Kosta Rika 65, Honduras 45 milyon dolar satış sıralamasında. Bizim yetkililerimiz köylümüzün alın teri için hiç bir şey yapmadığı ortada. Bu durumları anlayınca her konuda özel ihraç masalarının kurulması acilen gerekli. Üretimde dünya 2. si olacaksın ama dışarı satışta 20. değilsin.




ETİKET :  

Tümü